15 lipca minister spraw zagranicznych Litwy Kęstutis Budrys uczestniczył w Brukseli w posiedzeniu Rady do Spraw Zagranicznych UE (FAC), podczas którego omówiono środki zwiększenia presji na Rosję oraz wsparcie dla Ukrainy, sytuację w Gruzji i na Bliskim Wschodzie, kwestie Partnerstwa Południowego UE oraz współpracy z krajami regionu Morza Śródziemnego.

Na marginesie Rady odbyły się spotkania dwustronne z ministrami spraw zagranicznych Palestyny i Syrii, komisarzem unijnym ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego UE Marošem Šefčovičem. Szef litewskiej dyplomacji wziął udział w nieformalnym śniadaniu ministrów spraw zagranicznych UE z wicepremierem i ministrem spraw zagranicznych Mołdawii Mihaiem Popsoiem.

Przemawiając na sesji poświęconej wsparciu dla Ukrainy, minister podkreślił brak zdecydowanych działań UE, tak potrzebnych broniącej się przed rosyjską agresją Ukrainie.

"Jak długo mają trwać wielokrotne dyskusje bez rezultatów. Jeżeli kremlowskie drony i rakiety, atakujące cywilów na Ukrainie, nie są w stanie zmobilizować nas do przyjęcia 18. pakietu sankcji UE, to może przynajmniej zrobią to Stany Zjednoczone?" - powiedział K. Budrys.

Według ministra, wyznaczony przez prezydenta D. Trumpa 50-dniowy termin, podczas którego ma być zawarte zawieszenie broni, bo w przeciwnym wypadku zostaną nałożone wtórne 100% sankcje na eksport rosyjskiej ropy, jest również sygnałem dla Europy. Konieczne jest przyśpieszenie wdrożenia planu Komisji "RePowerEU", aby całkowicie zrezygnować z importu rosyjskiej ropy i gazu, jeżeli chcemy, by kraje europejskie, wciąż zależne od rosyjskich nośników energii, nie zostały dotknięte wtórnymi sankcjami USA. Minister zaapelował również o rozpoczęcie prac nad 19. pakietem sankcji UE oraz nałożenie ceł na kluczowe dla Rosji i Białorusi grupy towarowe, które nie zostały jeszcze objęte sankcjami UE.

Budrys wezwał do jak najszybszego otwarcia pierwszej grupy rozdziałów negocjacyjnych w negocjacjach dotyczących członkostwa Ukrainy i Mołdawii w UE. Minister wyraził również wsparcie Litwy dla Mołdawii w przeciwdziałaniu rosyjskim zagrożeniom hybrydowym przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi. W odpowiedzi na hybrydowe ataki Kremla, mające na celu wywarcie wpływu na odbywające się w zeszłym roku w Mołdawii referendum w sprawie UE oraz wybory prezydenckie, nasz kraj znacznie zwiększył swoje wsparcie w celu wzmocnienia odporności Mołdawii, zapewnienia bezpieczeństwa cybernetycznego, wzmocnienia komunikacji strategicznej i zwalczania dezinformacji.

Omawiając reakcję UE na trudną sytuację humanitarną w Strefie Gazy, minister podkreślił, że Litwa popiera trwający dialog Wysokiego Przedstawiciela UE Kaji Kallas z Izraelem w sprawie poprawy sytuacji humanitarnej. W opinii K. Budrysa, konieczne jest kontynuowanie działań dyplomatycznych i wezwanie Izraela do realizacji podjętych przez niego zobowiązań, które zapewnią dostępność pomocy humanitarnej dla ludzi mieszkających w Strefie Gazy, oraz monitorowanie ich realizacji.

Szef litewskiej misji dyplomatycznej sytuację w Strefie Gazy omówił również z minister spraw zagranicznych i uchodźctwa Palestyny Varsen Aghabekian. Według ministra, Litwa popiera rozwiązanie dot. dwóch państw, które jest jedynym sposobem na osiągnięcie trwałego pokoju w regionie Bliskiego Wschodu. K. Budrys wezwał wszystkie strony do przestrzegania prawa humanitarnego, natychmiastowego uwolnienia obywateli Izraela przetrzymywanych jako zakładnicy oraz powrotu do pełnej realizacji porozumienia o zawieszeniu broni.

Podczas dwustronnego spotkania z syryjskim ministrem spraw zagranicznych i uchodźctwa Asaadem Hassanem al-Shaibanim omówiono wdrażanie reform politycznych, mających na celu wyeliminowanie spuścizny reżimu Assada. Minister K. Budrys wyraził poparcie Litwy dla nowego syryjskiego rządu i podkreślił oczekiwania, iż nie będzie on kontynuował dawnej polityki Assada – zamknie rosyjskie bazy wojskowe na terytorium Syrii, wycofa uznanie kontrolowanych przez Rosję separatystycznych formacji w Ukrainie i Gruzji oraz zapewni, że Assad, który ukrywa się w Rosji, oraz wysocy rangą urzędnicy jego reżimu będą ścigani za pośrednictwem mechanizmów międzynarodowych.

W kontekście Rady ds. Handlu UE, która odbyła się dzień wcześniej, minister K. Budrys i Maroš Šefčovič, komisarz UE ds. handlu i bezpieczeństwa gospodarczego, omówili przygotowania do szczytu UE-Chiny, który odbędzie się w Pekinie pod koniec lipca, podkreślili nieuczciwe praktyki handlowe Chin stosowane wobec państw członkowskich UE, a także potrzebę skonsolidowanej reakcji Komisji Europejskiej.