L. Linkevičius: społeczność międzynarodowa solidaryzuje się z Litwą z powodu elektrowni atomowej w Ostrowcu
27 lutego na posiedzeniu rządu minister spraw zagranicznych Linas Linkevičius przedstawił decyzję Konwencji Narodów Zjednoczonych o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym (Espoo) dotyczącą niezgodności działań Białorusi z Konwencją Espoo w sprawie elektrowni jądrowej w Ostrowcu. Na początku lutego w Genewie na spotkaniu państw Konwencji Espoo, która jednoczy 44 kraje, podjęto decyzję potwierdzającą, iż Białoruś łamie Konwencję Espoo: niewłaściwie wybrała miejsce budowy elektrowni atomowej w Ostrowcu.
Minister zaznaczył, iż ta decyzja państw Konwencji Espoo jest wynikiem aktywnej pracy dyplomatycznej, współpracy międzynarodowej i długotrwałych starań litewskich instytucji (Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Środowiska, Energetyki, Państwowej Inspekcji ds. Bezpieczeństwa Energetyki Jądrowej itp.). „Na spotkaniu Konwencji Espoo w Genewie zademonstrowano wyjątkową jedność państw UE i partnerów oraz solidarność z Litwą”, – twierdził L. Linkevičius.
Na posiedzeniu rządu, jako główny priorytet zostało wymienione usunięcie wszystkich niedociągnięć zidentyfikowanych w trakcie procesu testów warunków skrajnych UE w projekcie elektrowni jądrowej w Ostrowcu.
„UE wielokrotnie wzywała i dalej będzie nakłaniać Białoruś do przedstawienia planu działania, w którym zostałyby przewidziane konkretne zobowiązania i zostałoby zademonstrowane odpowiedzialne podejście do oczywistych problemów bezpieczeństwa jądrowego”, – podkreślił minister L. Linkevičius.
Zagadnienia dotyczące ochrony środowiska oraz bezpieczeństwa jądrowego i radiacyjnego projektu elektrowni atomowej w Ostrowcu będą nadal poruszane w konwencjach i organizacjach Narodów Zjednoczonych oraz Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. Na poziomie unijnym Litwa będzie wzmacniać współpracę w celu zapewnienia stałego nadzoru realizacji zobowiązań wobec Unii Europejskiej przez Białoruś.
Projekt elektrowni jądrowej w Ostrowcu został uznany za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego Litwy, środowiska i zdrowia publicznego. Nieodpowiedni wybór miejsca budowy jest jednym z głównych problemów projektu. Białoruś nadal nie udzieliła odpowiedzi na kluczowe pytania postawione przez Litwę w związku z bezpieczeństwem jądrowym i radiacyjnym projektu oraz zagwarantowaniem ochrony środowiska. Nie wzięto również pod uwagę kwestii poruszonych przez Litwę i potwierdzonych przez testy warunków skrajnych UE, dotyczących badań sejsmicznych i geologicznych miejsca budowy, nieprawidłowo oceniono wpływ na rzekę Wilię i wodę pitną na Litwie, możliwość przetrwania upadku ciężkiego samolotu komercyjnego oraz innych ważnych aspektów.